\
Margôt van Stee
Arbeidspsycholoog/ Mindfulnesstrainer
/

Dankbaarheid

Wat maakt een mens gelukkig? Dankzij psychologisch onderzoek hebben we daar inmiddels vrij goed zicht op. Geld of anderssoortig bezit, meer dan je strikt gesproken nodig hebt, en macht en status, hoe diep het ook in ons verankerd zit om daarnaar te streven, doen het ‘m uiteindelijk niet. Het zal je niet verbazen. Iets betekenen voor andere mensen, tijd doorbrengen met je geliefden, met totale toewijding taken verrichten waar je hart naar uit gaat en bewust dankbaar zijn voor wat je hebt: dat wèl.

Ernst-Jan Pfauth, uitgever van De Correspondent, beschrijft in deze (Engelstalige) TEDx Talk hoe hij na een ervaring van podiumangst de smaak te pakken kreeg om aan zichzelf te werken. En hoe hij, toen hij zich ging verdiepen in de positieve psychologie, tot het besef kwam dat hij was meegesleurd door de druk van de prestatiemaatschappij, op een queeste waar vermoedelijk geen eind aan zou komen. Met bovendien een addertje onder het gras, namelijk wat Rob Sharples, meditatieleraar in Australië, the subtle aggression of self-improvement noemt. Want lekker aan jezelf werken betekent ook dat je jezelf kennelijk niet goed genoeg vindt.

Wij mensen zijn behept met wat Rick Hanson een negativity bias noemt: onze aandacht wordt sterker getrokken door iets wat fout is, wat ontbreekt of afwijkt, dan door wat in orde is (er is geen koe zo bont of wij zien het vlekje wel). Het is niet voor niets dat werknemers zo vaak klagen dat ze wel te horen krijgen wanneer ze iets niet goed doen, maar het stil blijft wanneer alles naar wens gaat. We zijn zowel in de buitenwereld als in onszelf voortdurend bezig om dingen te verbeteren. Soms slagen we daarin, soms ook niet, en maken we het alleen maar erger. Hoe dan ook kost het vaak moeite om voor een moment te stoppen met dat streven en even te ontspannen.

Mindfulnessmeditatie biedt bij uitstek de gelegenheid om dat wel te doen. Het beoefenen van dankbaarheid legt daar nog eens een schepje bovenop: het nodigt je uit om af en toe stil te staan bij wat je hebt en waar je blij mee mag zijn. En dat is niet alleen goed voor ons persoonlijke geluk, maar ook voor een wereld die in toenemende mate te lijden heeft onder overconsumptie. Zo kan ik zelf bijvoorbeeld enorm dankbaar zijn voor mijn goed functionerende toilet, zeker als ik weer eens iets gehoord of gelezen heb over de mensonterende situaties in vluchtelingenkampen. Wij hebben wat zij ontberen, maar ervaren dat meestal als normaal en merken het niet meer op.

Hoe cultiveer je dankbaarheid? Een bewezen effectieve oefening is om dagelijks drie dingen te bedenken – en bij voorkeur ook op te schrijven – waar je dankbaar voor bent. Een andere oefening is een brief schrijven aan iemand die veel voor je betekent, en die dan aan de geadresseerde voorlezen (zie bijvoorbeeld het Dankboek van Ernst-Jan Pfauth). En er zijn talloze begeleide meditaties die je hierbij kunnen helpen, zoals die van Tony Brady, een meditatieleraar uit Dublin met een heerlijk Iers accent die te vinden is via de app Insight Timer. Misschien nóg een mooi voornemen voor het nieuwe jaar.

Archief

  • Aandacht voor de natuur
  • Aandacht voor het klimaat
  • ACT bij trauma
  • Alles wat aandacht krijgt groeit. Ook in de hersenen.
  • Belangrijke levensgebeurtenissen
  • Change of mind, change of times
  • Controledrang
  • Coping tijdens Covid en daarna
  • Daar heb ik geen last meer van
  • Dankbaarheid
  • De donkere dagen
  • De koude kant, ver weg in het land
  • De olifant in de kamer
  • De wereld al wandelend tot leven laten komen
  • Deep Look
  • Depressie als verhaal
  • Een geval van toeval
  • Een nieuw taboe
  • Een oefening in geduld
  • Een slaaf van jezelf
  • Ego-emoties
  • EMDR
  • Erkenning
  • Eusebeia
  • Experiëntiële vermijding en een waardevol leven
  • Getting your things done
  • Goede gewoontes
  • Het allerlaatste woord over multitasking
  • Het cultiveren van kalmte en concentratie
  • Het lerende lichaam
  • Het zesde uur
  • Inclusief en Exclusief
  • Mijn ego is kleiner dan het jouwe!
  • Mindfulness en Compassie in tijden van Corona
  • Ode aan het werk
  • Oh wee op tv
  • Op retraite gaan
  • Op zoek naar onze verloren gewaande tijd
  • Op zoek naar stilte
  • Pandemische paniek
  • Psychotherapie en psychedelica
  • Status
  • Symposium: serieuze spelen
  • Taal als kleren van de keizer
  • Tien jaar arbeidspsychologische praktijk
  • Toegestane emoties
  • Traumasporen
  • Verdeeldheid en verbondenheid
  • Verlichting
  • Verlies
  • Waarden in een veranderende wereld
  • Waarom houden we toch zo van onze hersenen?
  • Wat is een burnout (behalve dat wat de UBOS meet)?
  • Wie kent jou het beste, jijzelf of de mensen om je heen?
  • Worden wie je bent? Of worden wie je wilt zijn?
  • Zelfcompassie in de snelkookpan of op het sudderplaatje
  • Zelfsturing of structuur