Alles wat aandacht krijgt groeit. Ook in de hersenen.

Op 27 juni jl. bezocht ik een lezing van Rick Hanson in de Amstelkerk in Amsterdam. Hij was in Nederland vanwege de Nederlandse vertaling van zijn boek Buddha’s Brain; The Practical neuroscience of happiness, love & wisdom (Boeddha’s brein; Hoe mindfulness je hersens en leven kan veranderen). Rick Hanson is neuropsycholoog en meditatieleraar en werkzaam op het snijvlak van de psychologie, neurologie en Boeddhistische contemplatie.

Sinds de introductie van de fMRI scan bestaat voor het eerst in 2500 jaar de mogelijkheid om het effect op de hersenen te onderzoeken van meditatie. Hierdoor kan inmiddels vrij precies worden vastgesteld welk hersengebied wordt geactiveerd bij welke meditatiebeoefening. En dus ook hoe je door het richten van je aandacht de neurale activiteit en de structuur van je hersenen kunt veranderen.

Gedurende de evolutie zijn we geselecteerd op het vermogen gevaar tijdig gewaar te worden en te ontwijken. Dat verklaart waarom we zo vaardig zijn in het bedenken van negatieve scenario’s en daardoor zo vatbaar zijn voor stress, depressie en angst. Door de aandacht te trainen en deze bewust te richten op positieve emoties, zoals compassie en veiligheid, kun je, zo betoogt Hanson, een brein creëren dat meer positieve gedachten en emoties genereert.

Hanson vertelt ter ondersteuning hiervan in zijn boek het volgende verhaal. Ooit werd een oude, Indiaanse vrouw gevraagd hoe ze zo wijs en gelukkig was geworden en zo geëerbiedigd werd. Ze antwoordde: In mijn hart wonen twee wolven: een wolf van liefde en een wolf van haat. Het hangt allemaal af van welke wolf ik iedere dag te eten geef”.

Persoonlijk vind ik het verhaal van Hanson, zoals verwoord in de Amstelkerk en in zijn boek, hoopvol en bemoedigend. Het is pure positieve psychologie: niet gericht op problemen, maar op oplossingen. Doordat Hanson uitlegt wat er door het mediteren verandert in de hersenen, versterkt dat het gevoel: we kunnen onszelf écht veranderen.